Η παρακμή ως κανονικότητα για τους περιφερειακούς δήμους της Θεσσαλονίκης και η εξαίρεση που εκθέτει τους πάντες
Η ύπαρξη μιας εξαίρεσης αποδεικνύει ότι τελικά το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ οι συνθήκες. Ήταν η νοοτροπία.
Για χρόνια, οι περιφερειακοί δήμοι γύρω από τη Θεσσαλονίκη είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: μεγάλες δυνατότητες και μικρές επιδόσεις. Το παράδοξο είναι ότι με το πέρασμα του χρόνου το πρόβλημα δεν είναι πλέον η έλλειψη έργων ή πόρων. Είναι η έλλειψη προσδοκιών.
Σε αρκετές περιοχές έχει διαμορφωθεί μια ιδιότυπη κοινωνική συμφωνία ανάμεσα στη διοίκηση και τους πολίτες. Οι δημοτικές αρχές δεν υπόσχονται πολλά και οι δημότες δεν περιμένουν πολλά. Έτσι, η στασιμότητα μετατρέπεται σταδιακά σε κανονικότητα και η μετριότητα παύει να προκαλεί αντιδράσεις.
Ο Δήμος Λαγκαδά αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Μια περιοχή με τεράστια γεωγραφική έκταση, ιστορική βαρύτητα, φυσικό πλούτο και προνομιακή θέση σε σχέση με τη Θεσσαλονίκη. Παρ’ όλα αυτά, η δημόσια εικόνα του δήμου παραμένει σχεδόν αμετάβλητη εδώ και χρόνια. Οι ίδιες συζητήσεις, τα ίδια προβλήματα, οι ίδιες διαπιστώσεις. Η περιοχή μοιάζει να ανακυκλώνει τον εαυτό της χωρίς ποτέ να καταφέρνει να περάσει σε μια νέα φάση.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στον Δήμο Δέλτα. Παρότι βρίσκεται στην καρδιά της παραγωγικής και βιομηχανικής δραστηριότητας της Βόρειας Ελλάδας, σπάνια απασχολεί τη δημόσια συζήτηση για κάποιο θετικό λόγο. Η οικονομική δυναμική της περιοχής δεν αντανακλάται στην αυτοδιοικητική της εικόνα. Ένας δήμος με τόσο ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα θα περίμενε κανείς να αποτελεί σημείο αναφοράς. Αντί γι’ αυτό, παραμένει ένας δήμος που δύσκολα ξεχωρίζει για οτιδήποτε.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Θερμαϊκού. Πρόκειται για έναν από τους πλέον ευνοημένους γεωγραφικά δήμους της χώρας. Παραθαλάσσιος, με έντονο οικιστικό και τουριστικό χαρακτήρα, με άμεση σύνδεση με τη Θεσσαλονίκη και με πληθυσμό που αυξάνεται διαρκώς. Κι όμως, η εικόνα που εκπέμπεται εδώ και χρόνια είναι αυτή μιας περιοχής που αδυνατεί να κεφαλαιοποιήσει τα πλεονεκτήματά της. Οι προσδοκίες που υπήρχαν κάποτε έχουν δώσει τη θέση τους σε μια μόνιμη αίσθηση ανεκπλήρωτων δυνατοτήτων.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν αφορά τις διοικήσεις αλλά τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες. Σε μεγάλο βαθμό έχει καλλιεργηθεί η πεποίθηση ότι τίποτα ουσιαστικό δεν πρόκειται να αλλάξει. Ότι οι εκλογές αλλάζουν πρόσωπα αλλά όχι πραγματικότητες. Ότι η καθημερινότητα θα παραμείνει πάνω-κάτω η ίδια ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στη διοίκηση.
Κάπως έτσι, η απουσία οράματος έπαψε να αποτελεί πρόβλημα και μετατράπηκε σε συνήθεια.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η περίπτωση της Βόλβης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όχι επειδή μετατράπηκε ξαφνικά σε πρότυπο δήμο, αλλά επειδή παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εικόνα σε σχέση με τους γείτονές της.
Για πολλά χρόνια ο Δήμος Βόλβης αντιμετωπιζόταν ως ένας περιφερειακός δήμος περιορισμένης εμβέλειας. Σήμερα, όμως, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει αισθητά. Μετά την εποχή Γαλαμάτη, αντί να χαθεί η συνέχεια, διαμορφώθηκε μια νέα πορεία που έδωσε στον δήμο μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και πιο έντονη παρουσία.
Το αποτέλεσμα είναι ορατό. Ενώ άλλοι δήμοι συζητούν διαρκώς για τις δυνατότητές τους, η Βόλβη συζητείται ολοένα και περισσότερο για την πορεία της. Ενώ σε άλλες περιοχές κυριαρχεί η αίσθηση της αναμονής, στη Βόλβη κυριαρχεί η αίσθηση της κίνησης. Και ενώ σε πολλούς δήμους η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τα ίδια αδιέξοδα εδώ και χρόνια, η Βόλβη έχει καταφέρει να δημιουργήσει την εικόνα ενός δήμου που βρίσκεται σε τροχιά εξέλιξης.
Η σύγκριση γίνεται αναπόφευκτη. Και ίσως γι’ αυτό είναι τόσο ενοχλητική για ορισμένους. Γιατί η ύπαρξη μιας εξαίρεσης αποδεικνύει ότι τελικά το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ οι συνθήκες. Ήταν η νοοτροπία.
Και όταν ένας δήμος προχωρά, εκθέτει ακόμη περισσότερο εκείνους που έχουν συμβιβαστεί με τη στασιμότητα.
lagadas24.gr